કપડાં પર GST: નંગ દીઠ ₹2,500 સુધી 5%, તેથી વધુ પર 18%
· 6 મિનિટનું વાંચન
22 સપ્ટેમ્બર 2025 થી નંગ દીઠ ₹2,500 સુધીમાં વેચાતા કપડા પર 5% GST લાગે છે, અને તેથી મોંઘા પર 18%. પહેલાં આ લાઇન ₹1,000 ની હતી અને ઊંચો દર 12% હતો. કપડાંની દુકાનના કાઉન્ટર પર આ ફેરફારનો અર્થ શું, તે સાદા શબ્દોમાં — અને છેલ્લે સરકારી સ્રોત.
નિયમ, એક લાઇનમાં
કપડાં અને કપડાંની ઍક્સેસરી — GST ટૅરિફનો પ્રકરણ 61 ગૂંથેલાં (નિટેડ) માટે, પ્રકરણ 62 બાકીનાં માટે — પર ટૅક્સ દરેક નંગની કિંમત પ્રમાણે લાગે: નંગની વેચાણ કિંમત ₹2,500 કે ઓછી હોય તો 5%, વધુ હોય તો 18%.
GST કાઉન્સિલે 3 સપ્ટેમ્બર 2025 ની 56મી બેઠકમાં આની ભલામણ કરી, અને Notification No. 9/2025–Central Tax (Rate) એ 22 સપ્ટેમ્બર 2025 થી તે લાગુ કર્યું. તમારા રાજ્યમાં 5% એટલે 2.5% CGST અને 2.5% SGST; બીજા રાજ્યમાં 5% IGST.
કાપડ, અને ઘણી સાડીઓ, કાપડનાં હેડિંગમાં આવે છે અને તેમના દર અલગ છે: ત્યાં આ નિયમ નહીં, તેમનો HSN કોડ નક્કી કરે છે.
નંગ દીઠ, બિલ દીઠ નહીં
₹2,500 ની લાઇન દરેક નંગ માટે છે. ₹1,200 ની ત્રણ કુર્તીઓ પર 5% જ લાગે, ભલે બિલ ₹3,600 નું હોય. ₹1,800 ની કુર્તી અને ₹3,200 ની શેરવાની એક જ બિલમાં હોય તો બંને દર લાગે.
નંગ જે કિંમતે વેચાય તે ગણાય. GST વ્યવહાર કિંમત (CGST કાયદાની કલમ 15) પર લાગે છે, અને વેચતી વખતે બિલમાં બતાવેલું ડિસ્કાઉન્ટ તેમાંથી ઓછું થાય. ₹2,800 નો લહેંગો 15% ઓછામાં — ₹2,380 માં — વેચાય તો 5% ના સ્લૅબમાં આવે.
તમારા ટૅગમાં GST આવી જતો હોય તો
મોટા ભાગના સલાહકારો ₹2,500 ને GST વગરની કિંમત સાથે સરખાવે છે. GST સહિતની કિંમતમાં તેનો અર્થ એ કે ₹2,625 સુધીનો ટૅગ 5% માં રહે (₹2,500 વત્તા 5% = ₹2,625), અને તેથી વધુનો ટૅગ 18% માં જાય.
એટલે ₹2,599 નો ટૅગ 5% નો નંગ છે અને ₹2,699 નો ટૅગ 18% નો — તહેવારની કિંમતો નક્કી કરતી વખતે જાણવા જેવો ફરક. કેટલાક સલાહકારો આ લાઇન ટૅક્સ સહિતની કિંમત પર ગણે છે; તમારા CA સાથે નક્કી કરો.
તમારાં બિલ પર HSN કોડ
દરેક ટૅક્સ ઇન્વૉઇસ પર માલનો HSN કોડ હોય: ગયા વર્ષનું ટર્નઓવર ₹5 કરોડ સુધી હોય તો ઓછામાં ઓછા 4 આંકડા, તેથી વધુ હોય તો 6 આંકડા (Notification No. 78/2020–Central Tax, 1 એપ્રિલ 2021 થી). ₹5 કરોડ સુધી, GSTIN વગરના ગ્રાહકનાં બિલ પર HSN કોડ ન લખો તો ચાલે.
સાચો કોડ નંગ શું છે અને શેનું બનેલું છે તેના પર આધાર રાખે. દરેક ડિઝાઇન માટે એક વાર નક્કી કરો, અને શંકાવાળા કોડ તમારા CA પાસે ચકાસાવો.
મહિનાનાં રિટર્ન
GSTR-1 માં તમારું વેચાણ જાય છે; GSTR-3B થી ટૅક્સ ભરાય છે. મહિને ફાઇલ કરો તો GSTR-1 આવતા મહિનાની 11 તારીખ સુધી અને GSTR-3B 20 તારીખ સુધી. ₹5 કરોડ સુધીના ટર્નઓવરમાં ત્રિમાસિક રિટર્ન અને માસિક ચુકવણી (QRMP યોજના) પસંદ કરી શકાય.
છેલ્લી તારીખો ક્યારેક લંબાય છે: GST પોર્ટલ પર હાલની તારીખો દેખાય છે.
ઈ-ઇન્વૉઇસ
2017-18 પછીના કોઈ પણ વર્ષમાં તમારું ટર્નઓવર ₹5 કરોડ વટાવી ગયું હોય, તો GST-રજિસ્ટર્ડ ખરીદનારના દરેક ઇન્વૉઇસ માટે Invoice Registration Portal પરથી IRN અને QR કોડ જોઈએ (1 ઑગસ્ટ 2023 થી, Notification No. 10/2023–Central Tax). GSTIN વગરના ગ્રાહકનાં બિલ ઈ-ઇન્વૉઇસમાં જતાં નથી.
આ માર્ગદર્શિકા નિયમો સામાન્ય રીતે સમજાવે છે. તે ટૅક્સની સલાહ નથી: તમારી દુકાનમાં તે કેવી રીતે લાગુ પડે તે તમારા CA સાથે ચકાસો.
સ્રોત
આ માર્ગદર્શિકા જે સત્તાવાર લખાણો પર આધારિત છે તે. નિયમો બદલાય છે: હાલનું સંસ્કરણ, અને તમારો કેસ તમારા CA સાથે ચકાસો.
- Notification No. 9/2025–Central Tax (Rate), 17 September 2025 (Schedule I, S. No. 389; Schedule II, S. No. 198) (નવા ટૅબમાં ખૂલે છે) — Central Board of Indirect Taxes and Customs
- Recommendations of the 56th meeting of the GST Council, 3 September 2025 (નવા ટૅબમાં ખૂલે છે) — GST Council
- Central Goods and Services Tax Act, 2017 — section 15 (value of taxable supply) (નવા ટૅબમાં ખૂલે છે) — Central Board of Indirect Taxes and Customs
- Notification No. 78/2020–Central Tax, 15 October 2020 (HSN digits on tax invoices) (નવા ટૅબમાં ખૂલે છે) — GST Council
- Notification No. 10/2023–Central Tax, 10 May 2023 (e-invoicing above ₹5 crore turnover, from 1 August 2023) (નવા ટૅબમાં ખૂલે છે) — Central Board of Indirect Taxes and Customs
- GST portal — returns and due dates (નવા ટૅબમાં ખૂલે છે) — Goods and Services Tax Network